Đây là bài tập cuối cùng của Giai đoạn 3 — Thực hành cơ bản. Khác với các bài trước chỉ xử lý tín hiệu điện, bài này tạo ra chuyển động vật lý thật — servo là loại động cơ có thể quay chính xác đến một góc chỉ định (thường từ 0° đến 180°), nền tảng cho vô số cơ cấu: cửa tự động, cần gạt, van nước tự động, cánh tay robot mini...
🎯 Mục tiêu
Điều khiển một động cơ servo quay qua lại liên tục từ 0° đến 180° rồi quay ngược lại — bài tập kinh điển thường gọi là "Sweep" (quét).
🔩 Servo hoạt động khác gì động cơ DC thông thường?
Động cơ DC thông thường chỉ quay liên tục theo một chiều khi cấp điện, không tự biết đang ở góc nào. Servo thì khác — bên trong nó tích hợp sẵn một mạch điều khiển và một chiết áp hồi tiếp vị trí, cho phép nó tự động giữ đúng góc quay mà bạn yêu cầu, và giữ nguyên góc đó cho đến khi nhận lệnh mới. Vì vậy servo chỉ cần một dây tín hiệu duy nhất (ngoài dây nguồn +/-) để điều khiển, thay vì cần thêm cảm biến encoder riêng như khi muốn biết chính xác vị trí của một động cơ DC thường.
💻 Code mẫu
#include <Servo.h>
Servo servoCua; // Đặt tên theo mục đích sử dụng, ví dụ mô phỏng servo mở/đóng cửa
int chanServo = 9;
void setup() {
servoCua.attach(chanServo); // Gắn servo vào chân số 9
}
void loop() {
// Quay dần từ 0 độ đến 180 độ
for (int goc = 0; goc <= 180; goc++) {
servoCua.write(goc);
delay(15); // Chờ một chút để servo kịp di chuyển đến góc mới
}
// Quay ngược lại từ 180 độ về 0 độ
for (int goc = 180; goc >= 0; goc--) {
servoCua.write(goc);
delay(15);
}
}
🧠 Giải thích
#include <Servo.h>— thư việnServođã được cài sẵn trong Arduino IDE (không cần cài thêm), cung cấp cách điều khiển servo đơn giản hơn nhiều so với việc tự tạo xung PWM thủ công.servo.attach(chân)— gắn đối tượng servo với chân tín hiệu vật lý, thường nên chọn chân hỗ trợ PWM (trên Arduino Uno là các chân có ký hiệu~cạnh số, ví dụ 3, 5, 6, 9, 10, 11).servo.write(góc)— ra lệnh cho servo quay đến góc chỉ định (0-180 độ). Servo sẽ tự động di chuyển đến đúng góc này và giữ nguyên.- Vòng lặp
fortăng dần góc từ 0 lên 180 (mỗi lần tăng 1 độ, chờ 15ms) tạo cảm giác servo quay mượt mà, liên tục thay vì giật cục nếu ra lệnh nhảy thẳng từ 0 lên 180 độ ngay lập tức.
🎥 Video hướng dẫn
⚡ Lưu ý về nguồn điện cho servo
Servo, đặc biệt khi đang chuyển động hoặc chịu tải, có thể cần dòng điện lớn hơn nhiều so với LED hay cảm biến. Với servo cỡ nhỏ (loại SG90 phổ biến trong bài tập), cấp nguồn trực tiếp từ board Arduino thường vẫn ổn cho mục đích học tập; nhưng nếu dùng nhiều servo cùng lúc hoặc servo cỡ lớn hơn, bạn nên cấp nguồn riêng cho servo (chung GND với Arduino) để tránh sụt áp làm Arduino bị reset đột ngột khi servo hoạt động.
🔧 Thử thách mở rộng — kết hợp với Bài 12
Đây là thử thách tổng hợp thú vị: kết hợp code servo ở bài này với code nút nhấn debounce ở Bài 12 — mỗi lần nhấn nút, servo chuyển đổi giữa hai vị trí cố định: 0° (đóng) và 90° (mở). Đây chính xác là nguyên lý hoạt động của một chiếc cửa tự động mini hoặc van nước điều khiển bằng nút bấm!
Xin chúc mừng — bạn đã hoàn thành toàn bộ Giai đoạn 3 — Thực hành cơ bản! Ở Giai đoạn 4, chúng ta sẽ đưa các mạch này "lên mạng": học cách các thiết bị giao tiếp với nhau qua UART/I2C/ SPI, kết nối WiFi, và gửi dữ liệu lên Internet.
➡️ Bài tiếp theo: Bài 14 — Các chuẩn giao tiếp UART, I2C, SPI