Chào mừng đến Giai đoạn 4 — Kết nối và giao tiếp! Trước khi học kết nối WiFi, chúng ta cần hiểu ba chuẩn giao tiếp có dây, tầm gần phổ biến nhất giữa vi điều khiển với các module ngoại vi (màn hình, cảm biến, module mở rộng...): UART, I2C và SPI.
📡 UART — giao tiếp điểm-nối-điểm đơn giản nhất
UART (Universal Asynchronous Receiver-Transmitter) là chuẩn giao tiếp bạn đã dùng ngay từ
Bài 8 mà không hề biết
— chính là công nghệ đứng sau Serial.print() và Serial Monitor! UART chỉ dùng 2 dây tín
hiệu (TX - truyền, RX - nhận, đấu chéo giữa hai thiết bị: TX bên này nối RX bên kia), giao
tiếp 1-đối-1 giữa đúng hai thiết bị. Đơn giản, dễ dùng, nhưng chỉ kết nối được tối đa 2
thiết bị trên cùng một cặp dây.
🔗 I2C — nhiều thiết bị chung một "đường dây"
I2C (Inter-Integrated Circuit) chỉ cần 2 dây (SDA - dữ liệu, SCL - xung nhịp đồng bộ) nhưng có thể kết nối hàng chục thiết bị khác nhau trên cùng một cặp dây — mỗi thiết bị được phân biệt bằng một địa chỉ (address) duy nhất. Đây là chuẩn cực kỳ phổ biến cho màn hình OLED nhỏ, cảm biến gia tốc, cảm biến áp suất... vì tiết kiệm số chân cần dùng trên vi điều khiển.
⚡ SPI — tốc độ cao, dùng cho dữ liệu lớn
SPI (Serial Peripheral Interface) cần nhiều dây hơn (thường 4: MOSI, MISO, SCLK, CS) nhưng đổi lại có tốc độ truyền dữ liệu nhanh hơn hẳn I2C và UART — thường dùng cho các module cần truyền lượng dữ liệu lớn liên tục như thẻ nhớ SD, màn hình TFT màu, module thu phát sóng RF.
🎥 Video giải thích trực quan
⚖️ Bảng so sánh nhanh
| Tiêu chí | UART | I2C | SPI |
|---|---|---|---|
| Số dây tín hiệu | 2 (TX, RX) | 2 (SDA, SCL) | 4 (MOSI, MISO, SCLK, CS) |
| Số thiết bị kết nối được | Chỉ 2 (1-đối-1) | Nhiều (địa chỉ riêng từng thiết bị) | Nhiều (mỗi thiết bị 1 chân CS riêng) |
| Tốc độ | Chậm nhất | Trung bình | Nhanh nhất |
| Ví dụ ứng dụng | Serial Monitor, module GPS, GSM | Màn hình OLED, cảm biến gia tốc | Thẻ nhớ SD, màn hình TFT |
💻 Ví dụ code: đọc dữ liệu qua I2C
Rất nhiều thư viện cảm biến I2C dùng chung cấu trúc quen thuộc sau (ví dụ minh hoạ, không phải cảm biến cụ thể):
#include <Wire.h> // Thư viện I2C có sẵn trong Arduino IDE
void setup() {
Wire.begin(); // Khởi động giao tiếp I2C với vai trò thiết bị chủ (master)
Serial.begin(9600);
}
void loop() {
Wire.beginTransmission(0x3C); // 0x3C là địa chỉ I2C ví dụ (mỗi thiết bị có địa chỉ riêng)
Wire.write(0x00); // Gửi lệnh/thanh ghi muốn đọc, tuỳ theo tài liệu thiết bị
Wire.endTransmission();
Wire.requestFrom(0x3C, 1); // Yêu cầu đọc 1 byte dữ liệu từ thiết bị
if (Wire.available()) {
byte duLieu = Wire.read();
Serial.println(duLieu);
}
delay(1000);
}
🎯 Vì sao cần hiểu ba chuẩn này?
Khi mua bất kỳ module cảm biến hay màn hình nào, thông số kỹ thuật sẽ luôn ghi rõ nó dùng chuẩn giao tiếp nào — hiểu rõ UART/I2C/SPI giúp bạn: đấu dây đúng ngay từ đầu, chọn đúng thư viện phù hợp, và biết cách xử lý khi cần kết nối nhiều module cùng lúc mà không bị xung đột chân tín hiệu (ví dụ: nhiều cảm biến I2C có thể dùng chung 2 chân SDA/SCL, miễn là địa chỉ khác nhau).
➡️ Bài tiếp theo: Bài 15 — Kết nối WiFi với ESP32/ESP8266