10 ván cờ hay nhất năm 2023

Năm 2023 là năm của những trận chung kết nghẹt thở — từ ngôi Vô địch Thế giới đến Cúp Thế giới. Dưới đây là 10 ván đấu và khoảnh khắc cờ vua nổi bật nhất năm, tổng hợp từ giải thưởng Chess.com Awards 2023 cùng các phân tích cờ tàn nổi bật của ChessBase — mọi nước đi đều đã được xác minh lại bằng chess.js từ biên bản ván đấu gốc (chủ yếu từ kho lưu trữ tường thuật trực tiếp của lichess.org) trước khi đăng.

1. Wesley So vs. Carlsen — Champions Chess Tour Finals

Ván cờ của năm theo bình chọn Chess.com Awards 2023. Ở ván Armageddon vòng round-robin, Wesley So đánh bại Magnus Carlsen bằng hai đòn phế quân liên tiếp (13.Ng5+ mở đường tấn công, rồi 21.Nf6+/22.Rxf6 giành lại Hậu) — một chiến thắng mà theo Đại kiện tướng Rafael Leitao, ban đầu không được máy tính đánh giá cao nhưng lại ẩn chứa chiều sâu chiến lược đáng kinh ngạc.

8
7
6
5
4
3
2
a1
b
c
d
e
f
g
h

Đến lượt bên Trắng chơi.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. 42. 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53. 54. 55. 56. 57. 58. 59.

2. Carlsen vs. Nakamura — 40.Rxc5+!!, Chung kết Speed Chess Championship

Nước đi của năm theo Chess.com Awards 2023. Ở ván bullet quyết định chức vô địch, Carlsen tung ra đòn phế Xe 40.Rxc5+!! để tạo chuỗi chiếu vĩnh viễn (perpetual check) — bản thân ván này kết thúc hoà, nhưng chính điểm hoà đó đã giúp Carlsen giữ vững tỷ số chung cuộc và bảo vệ thành công chức vô địch Speed Chess Championship 2023.

1
2
3
4
5
6
7
h8
g
f
e
d
c
b
a

Chiếu tướng!

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. 42. 43. 44.

3. Vachier-Lagrave vs. Carlsen — Champions Chess Tour AI Cup

Về nhì trong bình chọn Ván cờ của năm 2023 — Maxime Vachier-Lagrave đánh bại Carlsen hai lần liên tiếp trong trận Chung kết AI Cup, giành chức vô địch. Lưu ý: vào thời điểm này (tháng 9/2023), Carlsen không còn là đương kim vô địch thế giới cờ tiêu chuẩn — Ding Liren đã lên ngôi từ tháng 4/2023; Carlsen khi đó là kỳ thủ số 1 thế giới theo bảng xếp hạng Elo. (Không có sơ đồ tương tác cho ván này — chưa tìm được bản ghi nước đi đầy đủ có thể xác minh độc lập.)

4. Suleymenov vs. Carlsen — Qatar Masters

Về ba trong bình chọn Ván cờ của năm 2023 — một chiến thắng gây chấn động tại giải Qatar Masters 2023: kỳ thủ Alisher Suleymenov (Kazakhstan) hạ gục Carlsen chỉ trong 31 nước, một trong những thất bại nặng nề hiếm hoi của nhà cựu vô địch thế giới trong 15 năm qua.

1
2
3
4
5
6
7
h8
g
f
e
d
c
b
a

Đến lượt bên Đen chơi.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31.

5. Ding Liren vs. Nepomniachtchi — Ván tie-break cuối, Chung kết Vô địch Thế giới 2023

Ván cờ lịch sử: sau ba ván hoà liên tiếp ở loạt tie-break, Ding Liren giành chiến thắng quyết định bằng quân Đen (cầm quân Đen trong ván Ruy Lopez này, Nepomniachtchi cầm Trắng), chính thức trở thành Nhà vô địch Cờ vua Thế giới thứ 17 — kỳ thủ Trung Quốc đầu tiên trong lịch sử đạt được vinh dự này.

8
7
6
5
4
3
2
a1
b
c
d
e
f
g
h

Đến lượt bên Trắng chơi.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. 42. 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53. 54. 55. 56. 57. 58. 59. 60. 61. 62. 63. 64. 65. 66. 67. 68.

6. Nepomniachtchi vs. Ding Liren — Ván cờ tiêu chuẩn, Chung kết Vô địch Thế giới 2023

Một ván đấu đáng nhớ khác trong cùng trận chung kết: Ian Nepomniachtchi tung ra đòn tấn công phế quân mãnh liệt để giành chiến thắng bằng quân Đen — một trong những ván thắng ấn tượng nhất trận đấu này, dù cuối cùng Ding Liren mới là người đăng quang chung cuộc.

8
7
6
5
4
3
2
a1
b
c
d
e
f
g
h

Đến lượt bên Trắng chơi.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29.

7. Praggnanandhaa vs. Carlsen — Chung kết Cúp Thế giới FIDE 2023

Ở tuổi 18, R. Praggnanandhaa lần đầu tiên góp mặt tại một trận chung kết đẳng cấp thế giới, đối đầu trực tiếp với Magnus Carlsen. Dù để thua ở loạt tie-break cờ nhanh, hành trình của Pragg được xem là một trong những câu chuyện cảm hứng nhất của làng cờ năm 2023. (Không có sơ đồ tương tác cho ván chung kết cụ thể này — chưa chốt được chính xác ván nào trong loạt tie-break khớp với mô tả, tránh đăng nhầm ván.)

8. Praggnanandhaa vs. Erigaisi — Cúp Thế giới FIDE 2023

Cuộc "nội chiến" giữa hai thần đồng Ấn Độ tại vòng 6 Cúp Thế giới: một cuộc đua tốt thông đầy kịch tính ở giai đoạn cờ tàn, cả hai bên đều phong Hậu mới trước khi ngã ngũ ở nước 75 — đòi hỏi tính toán chính xác đến từng nước đi. Praggnanandhaa (cầm quân Đen) là người giành chiến thắng chung cuộc.

8
7
6
5
4
3
2
a1
b
c
d
e
f
g
h

Đến lượt bên Trắng chơi.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. 42. 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53. 54. 55. 56. 57. 58. 59. 60. 61. 62. 63. 64. 65. 66. 67. 68. 69. 70. 71. 72. 73. 74. 75.

9. Caruana vs. Abasov — Cúp Thế giới FIDE 2023

Một ván cờ tàn kinh điển được ChessBase vinh danh: Fabiano Caruana trình diễn kỹ thuật phá vỡ "pháo đài" phòng thủ của đối phương, minh chứng rõ nét cho nguyên lý Xe thường mạnh hơn Tượng trong cờ tàn khi đối phương cố thủ.

1
2
3
4
5
6
7
h8
g
f
e
d
c
b
a

Đến lượt bên Đen chơi.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. 42. 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53. 54. 55. 56. 57. 58. 59.

10. Keymer vs. Carlsen — Cúp Thế giới FIDE 2023

Ngay cả nhà vô địch thế giới cũng có lúc bỏ lỡ cơ hội: theo phân tích của ChessBase, trong loạt tie-break trước Vincent Keymer, Carlsen đã không tìm ra một nước đi Mã tinh tế có thể mang lại chiến thắng — một bài học cờ tàn quý giá được giới chuyên môn phân tích kỹ lưỡng sau giải đấu. (Không có sơ đồ tương tác — chưa xác định chính xác ván nào trong loạt tie-break chứa nước đi bị bỏ lỡ.)


Nguồn tham khảo chính: Chess.com Awards 2023, tin tức Chung kết Vô địch Thế giới 2023, chuyên mục phân tích cờ tàn Cúp Thế giới 2023 của ChessBase, cùng kho lưu trữ tường thuật trực tiếp của lichess.org.